Waarom een thuisbatterij?

Zonnepanelen wekken overdag de meeste stroom op, terwijl je ‘s ochtends vroeg of ’s avonds de meeste stroom gebruikt. Een deel van je opgewekte stroom gebruik je (werkende mensen) dus niet zelf, waardoor deze teruggeleverd wordt aan het net.

Bij steeds meer leveranciers moet je hiervoor terugleverkosten betalen. Opslag van stroom wordt interessanter omdat eind ‘27 de salderingsregeling verdwijnt. Je mag dan de stroom die je teruglevert niet meer aftrekken van de stroom die je afneemt.

Met een thuisaccu kun je de overdag opgewekte zonnestroom opslaan en deze op later moment gebruiken. Zo verhoog je je eigen verbruik van opgewekte stroom van zo'n 30% naar 60%.

Let op: met een thuisbatterij kun je je opgewekte stroom slechts kort bewaren. Een thuisbatterij is niet geschikt om de ‘s zomers opgewekte stroom te bewaren voor de winter.

Bedenk verder dat in de winter je zonnepanelen weinig opwekken, waardoor je batterij zo goed als leeg blijft. Je moet in deze periode alsnog stroom afnemen van je energieleverancier. In de zomer is je thuisbatterij snel vol, waardoor je alsnog aan het net levert en terugleverkosten betaald.

Hoe werkt een thuisbatterij (accu) ?

Een thuisbatterij is een flinke accu. De grootte is afhankelijk van de opslagcapaciteit. Naast de accu zelf heb je voor de accu een omvormer en stroomregelaar nodig. De stroomregelaar regelt het “stroomverkeer” tussen je zonnepanelen, het huisnet (230V) en je accu.

Er zijn ook hybride omvormers waarbij de stroom van je zonnepanelen rechtstreeks geleverd wordt aan je thuisaccu, waardoor de opslag van stroom efficiënter verloopt. Op sommige stroom-regelaars kun je b.v. nog een windmolen aansluiten.

Extra functies op de thuisbatterij

De meeste thuisbatterijen hebben een aantal instelbare functies. Zo kun je kiezen dat je je accu voorrang geeft aan opslag van zonne-stroom of aan opslag van goedkope stroom uit het net. Deze keuzes kun je instellen met een app en de communicatie werkt vaak met wifi.

Wil je een batterij gebruiken als noodstroomvoorziening? Dit kan niet standaard. Je hebt hiervoor een aantal extra onderdelen nodig. Dit brengt extra kosten met zich mee.

Type, grootte en locatie van de thuisbatterij

Thuisbatterijen zijn meestal van het LFP-type (lithium-ijzer-fosfor). Deze hebben een lange levensduur en zijn (brand) veilig. De opslagcapaciteit van een thuisbatterij voor een gemiddeld gezin is 5 – 10 Kwh. Als je wilt handelen op de onbelans-markt (zie 7) is een grotere accu wenselijk. De gemiddelde grootte van een thuisaccu is 60 x 90 x 30 cm (B x H x D).
Het gewicht is ca. 90 - 120 kg. De thuisbatterijen gaan 10 – 20 jaar mee (gemiddeld 5000 – 6000 laadcycli).

Voor goede prestaties is een geventileerde, koele en droge ruimte nodig. Er moet een rookmelder aanwezig zijn. Thuisaccu’s hebben nauwelijks onderhoud nodig.

Wat kost een thuisbatterij en wat levert het op?

De prijs van een thuisbatterij hangt af van het opslagvermogen (4-20 kWh). Daarbij komen kosten voor randapparatuur en aanpassen van je elektrische installatie. Een thuisbatterij voor een gemiddeld gezin kost tussen de € 5.000 en € 10.000. Voor een thuisbatterij is er nu geen subsidie. Je kunt wel een lening afsluiten tot max. E 8.500 (via Stimuleringsfonds Volkshuisvesting). 

Bespaar je geld met een thuisbatterij?
Met een thuisbatterij breng je jouw maandelijkse kosten voor energie omlaag. Bijvoorbeeld doordat je minder stroom afneemt van het net en minder terugleverkosten betaalt. Door met behulp van een dynamisch contract in stroom te handelen kun je nog meer voordeel behalen (zie “6 Handelen op de energiemarkt”). Daar tegenover staat dat een thuisbatterij een behoorlijke investering is en het de vraag is of je de investering in een redelijke tijd terugverdient.

Hoe veel levert een thuis-batterij op?
Dit is lastig om vooraf te bepalen omdat dit afhangt van de je stroomverbruik, grootte zonne-installatie en gedrag. Een installateur kan dit voor je narekenen.

Verdien je een thuisbatterij terug?
In algemene zin geldt dat je een thuisbatterij niet koopt om geld mee te verdienen.

Uit een recent onderzoek van CE Delft blijkt dat de terugverdientijd van thuisbatterijen op dit moment langer is dan de levensduur. Dat geldt ook wanneer je de thuisbatterij in combinatie met een dynamisch energiecontract gebruikt om te handelen. Dit omdat opbrengsten sterk afhankelijk is van de prijsschommelingen en onbalans op de energiemarkt.

Handelen op de energiemarkt

In combinatie met een dynamisch energiecontract kan je met een thuisaccu handelen op de energiemarkt. Je koopt stroom van het net wanneer die goedkoop is verkoopt de stroom aan het net wanneer de prijs hoger is. Via een app kun je dit proces automatisch laten uitvoeren.

Handelen (inzetten) op onbalansmarkt

Daarnaast bieden enkele leveranciers contracten aan waarbij zij jouw thuisaccu als buffer gebruiken. Je thuisbatterij wordt dan ingezet op de zogenoemde ‘onbalansmarkt’. Je leverancier verdient daar geld mee en daar krijg jij een deel van. Dit proces is geautomatiseerd, waardoor je zelf geen invloed hebt op momenten van in- en verkoop.

Is het gebruik van een thuisbatterij goed voor het milieu?

Voor het milieu is het effect beperkt: je gebruikt wel meer eigen groene stroom, maar de productie van accu’s kost veel energie en grondstoffen. Wel kan een thuisaccu bijdragen aan het ontlasten van het elektriciteitsnet, al kan het bij slim inkopen juist weer extra belasting opleveren.

Milieu Centraal concludeert dat je met een thuisaccu onderaan de streep het milieu niet helpt.

Helpt een thuisbatterij overbelasting van het stroomnet te voorkomen?

Met een thuisbatterij sla je jouw opgewekte zonnestroom op en voorkom je dat deze stroom bij zonnig weer het stroomnet opgaat. Hiermee help je een beetje om overbelasting van het net te voorkomen. Combineer jij een thuisaccu met een dynamisch energiecontract, dan zorgt dit juist voor extra belasting doordat je extra stroom afneemt om de accu te vullen (onderzoek CE Delft).

Andere manieren om meer stroom zelf te gebruiken

Meer eigen stroom gebruiken kan ook zonder accu door bijvoorbeeld:

• Een elektrische auto opladen met zonne-energie of een e-boiler verwarmen met zonnestroom.

• De wasmachine, vaatwasser, droger laten draaien als de zon schijnt, zo nodig met een timer.

Voor en tegens

Wanneer wel een goede keuze

• Als je vooral je eigen zonnestroom wilt gebruiken.

• Als je onafhankelijker wilt zijn van je leverancier,

• Als je comfort belangrijk vindt en het niet erg vindt dat de terugverdientijd lang is.

  Wanneer geen goede keuze

• Als je vooral winst wilt maken,

• Als je per se je investering terug wilt verdienen,

• Als je volledig zelfvoorzienend wilt zijn,

• Als je moeite hebt met de complexiteit van dynamische energiecontracten.

Conclusie: Een thuisbatterij koop je niet om rijk van te worden, maar om meer grip op je eigen energieverbruik te hebben.

Aandachtspunten bij aankoop:

• Vraag minimaal drie offertes en controleer de juiste capaciteit: meestal is 5–10 kWh voldoende.

• Kies een erkend installateur met InstallQ-keurmerk en aangesloten bij Techniek Nederland.

• Zie voor goede installateurs het Centraal Register Techniek (filter op ‘elektro-installaties’).

• Ga voor betrouwbare merken (bewezen kwaliteit en goede garantie).

• Let op contractuele beperkingen: sommige batterijen werken alleen met één leverancier.

PS De Ver. Eigen Huis test op dit moment de werking van thuisbatterijen met particuliere gebruikers en in samenwerking met CE Delft. Raadpleeg www.eigenhuis.nl/energielab